zaterdag 3 augustus 2013

Fête de la dépendance


Eergisteren, 1 Augustus, was het de nationale feestdag in Benin. Dit jaar, 53 jaar geleden is Benin onafhankelijk geworden, daarvoor was het een kolonie van Frankrijk. De Franse kolonisten waren de baas en hadden het tot dan voor het zeggen. Vrijheid, onafhankelijkheid, eigen baas, bevrijd van de overheersing, onderdrukking en slavernij. Dat werd hier dus gevierd, ‘jour d’indépendance’, overal vlaggetjes, rood, groen, geel en iedereen die je tegenkomt zegt dan ‘Bonne fète’!

We waren uitgenodigd door de commissaris om naar het defilé te komen kijken “Het is een groot spektakel” zei hij. Het feest was op de grote weg bij de Mairie (het gemeentehuis). “Wat zullen we doen, er heen gaan? Al die ceremonies zijn hier zo overdreven, beginnen altijd veel later dan afgekondigd en zo vermoeiend.” Volgens de commissaris zou het al om 8 uur in de ochtend beginnen, maar zo vroeg gaan we echt niet, alles begint hier altijd minstens een uur later! We zijn wel gegaan en het was een spektakel! Veel mensen aan de kant van de weg, met vlaggetjes en in mooie kledij. Voor de Mairie, aan de kant van de weg, een groot afdak, met stoelen eronder voor de genodigden, de ‘notabelen’, noemden ze die mensen, en daar mochten wij bij gaan zitten. Het was inmiddels 9.15uur toen we kwamen en al behoorlijk vol met ‘notabelen’. Op de voorste rij de commissaris van de politie en de burgemeester die ons van harte verwelkomden. We werden voorgesteld aan de commissaris van de Gendarmerie, en nog veel meer belangrijke functionarissen. Allemaal hadden ze een mooie sjerp om en ze leken en keken allemaal erg belangrijk. Wij mochten achter hen zitten, op de tweede rij en dat was niet de laatste rij, want er waren nog wel zes rijen achter ons, dus wij waren dus behoorlijk belangrijk!

En toen moesten we wachten op het defilé, dat eigenlijk al om 8 uur zou zijn. Onder het genot van harde muziek, een man met een microfoon, die steeds vertelde dat het niet meer lang zou duren dat het defilé zou komen en steeds maar weer de belangrijke gasten verwelkomde en voorstelde aan al het publiek. Wij werden voorgesteld als 'les étrangers qui sont parmi nous' (de vreemdelingen die onder ons zijn). Elke keer als hij dat zei, dacht ik aan de Bijbel ( wij lezen de laatste tijd uit onze Franse bijbel), het boek Deuteronomium, de wetten, daar gaat het ook steeds over ‘les étrangers qui sont parmi vous’, dat zijn wij hier dus. Na een poosje begon het defilé. Groepen mensen van een bepaalde beroepsgroep komen dansend en zingend in een optocht aangelopen en voor de plek waar de ‘notabelen’ zitten stoppen ze en doen een extra dansje en liedje en dan moeten we allemaal klappen en dan gaan ze verder. Kleine muziekgroepjes komen er tussen door, dan weer een beroepsgroep, bijvoorbeeld de groep zemidjan (brommertaxi) chauffeurs, die deden allerlei enge capriolen op hun brommers. Daarna kwamen  de sportgroepen (les sports populaires) dansend, rennend, gekke dansjes en bokkesprongen en zelfs een wedstrijd, wie het snelste kan rennen met een grote kleien waterkruik op hun hoofd, in een estafette. Jammer, we hadden geen fotocamera bij ons, we hadden echt interessante foto’s kunnen nemen!

Later die dag, ook nog in de ochtend, gingen we naar Madjrè, zoals we elke donderdagochtend altijd doen. Weer enthousiast verwelkomd door een paar van de bewoners, maar we hoorden dat ze al begonnen waren met zingen. Omdat we wat later aankwamen, waren ze alvast maar begonnen, met de tamtam, de castagnetten, dansend en zingend. Maar eerst gingen we even bij de bewoners langs die alleen zaten, ergens lagen. En daar….. liggend op een bed op de veranda lag onze Pierre, hij lag daar zo stil en zo vreemd, zijn handen en voeten erg opgezwollen, zijn wangen ingevallen, zijn benen erg mager. Vliegen vlogen om zijn benen vol met wondjes. Zijn ogen waren dicht. Hij zag er doodziek uit. We hadden de vorige keren ook al gezien dat hij anders dan anders was, wilde toen niet meedoen, begroette ons niet, keek wat wezenloos uit zijn ogen. Maar nu…nu het leek alsof hij op sterven lag….Ik heb hem nog even laten weten dat wij er waren, hij opende z’n ogen even. We zijn toen naar de groep gegaan. Niemand van de bewoners liet merken dat ze het moeilijk hadden met Pierre die daar een paar meter van ons af zo erg ziek lag te zijn. We hebben gedanst, gezongen, gebeden. Het verhaal voor vandaag ging over de bevrijding van de Israëlieten uit Egypte, dat God ze voorging in een wolkkolom, dat ze door de Rode Zee moesten en dat God het wonder deed van het pad door de zee. “Halleluja, amen” riepen de bewoners, “Dieu est grand!” Joe vertelde dat tot vandaag de dag de Israëlieten (de Joden) nog steeds dat feest vieren, het feest van de bevrijding van de onderdrukkers, de overheersers, de Egyptenaren. Net als hier in Benin, hier vieren ze elk jaar ook elk jaar een Onafhankelijkheidsdag, de ‘jour d’indépendance’, de Bevrijdingsdag. God is met de Israëlieten, en met de Beninesen! We hebben samen ballonnen geblazen, koekjes uitgedeeld, samen een beetje Bevrijdingsdag gevierd. We hebben samen ook voor Pierre gebeden, voor zijn bevrijding.

Toen we weggingen, was er een verpleegkundige bezig met Pierre, Raoul had professionele hulp gezocht. Pierre kreeg een infuus in zijn arm. “Weet je ook wat voor ziekte Pierre heeft?” vroeg ik aan Raoul. “SIDA”, (het Franse woord voor aids), zei hij, “hij zal wel niet lang meer leven.”

Onze grote, vriendelijke, autistische Pierre, wat een triest leven heeft hij gehad,. Weg uit zijn geboorteland Nigeria, ver van zijn familie, die nu in Cotonou woont en hij hier in Madjrè. En nu gaat hij sterven…aan aids. Die lieve Pierre, die ik hoop weer te ontmoeten op het grote Feest van de Vader voor de Zoon. Waar wij straks allemaal voor uitgenodigd worden, het grootste Bevrijdingsfeest! En Pierre daar als gastheer, die iedereen gastvrij verwelkomt, zoals ik eens schreef in het verhaal over het feest gecaterd door ‘De Onthaasting’. Ik hoop dat het heel gauw Bevrijdingsdag voor Pierre is, hij heeft het wel verdiend, vind ik, om daar nu alvast heen te gaan,  om samen het grote Feest voor te bereiden!   Het grote Bevrijdingsfeest, geen feest van ‘indépendance’, onafhankelijkheid, maar van afhankelijkheid! Afhankelijk van Hem die ons bevrijdt van alle onderdrukking, overheersing, eenzaamheid, ziekten en verdriet!