De laatste week voor we op vakantie naar Nederland gaan

Het was, en is nog steeds, een drukke week, deze week. We merken dat we met van alles bezig moeten zijn om klaar te zijn voordat we naar Nederland gaan.
Allerlei geldzaken regelen voor de komende 6 weken (en dat is heel wat!). Hier nog wat doen, daar een gesprekje, daar nog even langs……
Het afgelopen weekend was een evangelisatieweekend in Dogbo. Elke maand is er in één van de gemeenten in de Mono-Couffo zo’n dienst georganiseerd. Vrijdagavond en zaterdag overdag was het evangelisatieteam druk bezig in het dorp om bekendheid te maken. Zaterdag werd de kerk in grootte verdubbeld (dat kan hier als je een kerk hebt met muren van rieten schermen). Een extra dak op het extra gedeelte, gemaakt van palmbladeren. Gehuurde extra banken. Allemaal muziekinstrumenten opgehaald uit Kpodaha, en wat hier niet vergeten mag worden, grote versterkers, hele grote en niet één, maar meerdere écht hele grote luidsprekers! Het lijkt er op dat grote (!) geluidsinstallaties hier de belangrijkste benodigdheden zijn voor een feest, ceremonie, speciale kerkdiensten en ook dus op deze evangelisatieweekenden. En daarbij wordt er dan ook een groep muzikanten en zangers uitgenodigd, om de muziekinstrumenten te bespelen. De kerken hier in de Mono Couffo, hebben als afscheidscadeau van onze voorgangers een volledig drumstel, twee gitaren, een piano, twee moderne djembé’s gekregen, maar niemand van de kerk lijkt ze te kunnen bespelen, want er worden mensen ingehuurd om ze te bespelen. Tot in het holst van de nacht ging de evangelisatie dienst door, met veel bidden, muziek, zingen en zo nu en dan een stichtelijk woord. Veel mensen bleven de nacht van zaterdag op zondag in de kerk slapen, gewoon op de grond in een open kerk, zelf een paar moeders met baby’s en kindertjes.
De volgende dag was het zondag, een ‘Culte d’ensemble’; alle gemeenten uit de Mono Couffo waren uitgenodigd, dus een heel speciale dag van lofprijzing, gebed, prediking en ontmoeting. Van elke gemeente was er een koortje.
We hebben samen ook veel gezongen, gebeden en geluisterd naar een preek. We hebben samen het avondmaal gevierd.

Aan het einde van de dienst werd er nog even goed aandacht geschonken aan de 6 mannen, die de opleiding voor kerkleider hebben gevolgd. Joe heeft namens DVN/GoWa een woord gesproken en een cadeau aangeboden, ieder een concordantie van de Bijbel om te gebruiken bij het maken van de preken.

Na de dienst die met elkaar 4 uur land duurde kon er rijst met een sausje gegeten worden.
Omdat wij dichtbij de kerk wonen, kwamen er heel wat mensen even langs om ons te begroeten en zoals meestal, velen hadden weer ergens geld voor nodig. Jammer, maar daarvoor zijn er diakenen in de ERCB. We hebben toen nog eventjes een kort avondje kunnen genieten van onze rustdag
Op dinsdag kwamen Richard en Wianne Havinga aan, na meer dan 3 maanden in Nederland. Samen met Joel en Rachel en hun nieuwe baby, Sem. Wat een baby, hij lijkt heel wat groter dan een baby van anderhalve maand! Wij hebben hen verwelkomd op het vliegveld Cotonou en we hebben even met eigen ogen kunnen genieten van hoe  fijn het was om in hun nieuwe, ruime huis aan te komen met hun drie kindertjes. De kinderen waren dol enthousiast om met hun stepje en fietsje door de lange, ruime gang te crossen! Al hun spulletjes, speelgoed, bedjes en wiegje van kleine Sem stonden klaar voor. Gezellig gemaakt door hun huishoudelijke hulp Maria.

Op woensdag zijn we met mijn broer naar de grootste markt van West Afrika geweest, de Dantokpa markt in Cotonou, we hebben misschien een kwart van de markt gezien na 2 uur rondlopen en s’avonds waren we weer om 17.00uur thuis in Dogbo.
Diezelfde avond begon de ‘Camp des jeunes’ van de Mono-Couffo en Cotonou, hier  in Dogbo: hét jaarlijkse gebeuren hier voor de jeugd van de ERCB, georganiseerd door de jeugd zelf. Het onderwerp was dit keer, ook gekozen door de jeugdraad, ‘repentance’,‘bekering’. Op donderdag begon het echt, met een overvol programma, toespraken, veel bidden, zingen, muziek (weer met al de instrumenten en vele versterkers en ingehuurde muzikanten) en animaties (zanggroepjes uit verschillende gemeenten). De eerste ‘toespraak’ was voor Joe. Zijn workshop zou om 9.30uur beginnen, maar toen liep de overvolle agenda al meer dan een uur achter! Wat hier heel normaal is, is dat men hele lange toespraken houdt en iedereen zit in banken netjes te luisteren, in de kerk, op school, maar ook op een jeugdkamp en wie niet oplet en in slaap valt krijgt een tikje met een stok van de ‘opzichter’.
Joe deed het anders, hij begon direct met een vraag, waar ze in groepjes over moesten praten. Alle banken werden verschoven en de jongelui werden in groepjes gezet. Daarna een uitleg over repentance en daarna weer in groepjes bezig met bepaalde vragen.
Toen ik in de middag mijn workshop voor de meiden kwam doen, was er nog een toespraak gaande, jongelui liepen in en uit, en de man met het stokje was erg druk met zijn taak
Ik was gevraagd door de organisatie om iets te doen met de meiden, dus ik had me voorbereid om dat te doen. Voor dat ik begon had ik nog even een gesprek met een van de ouderlingen die de dag-leiding had. “Alleen voor de meisjes? Nee hoor, dat kan niet, we zijn hier met jongens en meisjes en we kunnen de jongens niet zo maar weg sturen!” Zelfs al was het onderwerp misschien ook wel goed voor jongens, ik ging hier niet mee akkoord! “Nee, ik ben gevraagd om iets met de meisjes te doen en daar heb ik me op voorbereid! Het was niet mijn eigen idee, maar ik ben hiervoor gevraagd door de organisatie!” Hij wilde eerst niet toegeven, de jongens konden wel achterin de zaal zitten; maar ik wilde dat niet, “nee, ik ben hier alleen voor de meisjes!”  Ik weet niet waarom die ouderling zo op zijn standpunt bleef, maar hij vond het maar niks, zonder de jongens. Gelukkig voor mij stonden de mensen van de organisatie  achter mij en ik kon met de meisjes in een lokaaltje bezig gaan. Wel met een man die alles kon vertalen in het Adja, ik wilde niet meer tegenspreken, maar eigenlijk was er heus wel een meisje die dat ook wel kon!
Ik heb me eerst voorgesteld, ik als moeder van dochters, ver weg van hen en dat het zo belangrijk is om als moeders en dochters met elkaar te praten over van alles, de mooie en de minder mooie dingen. Ik mis mijn dochters en zij missen mij. Maar ondanks dat ben ik blij dat ik ook zusjes hier heb, jonge en oudere want het is zo belangrijk, dat wij als zussen in het geloof er voor elkaar kunnen zijn. Wij vrouwen, schamen ons vaak voor de dingen waar we moeite mee hebben, waar we tegen aan lopen, we durven er vaak niet over te praten met anderen. Toch is het belangrijk, praten met iemand die je kan vertrouwen over de dingen in je hart. Wij kunnen altijd bij God terecht met die moeilijke dingen en als wij vergeving vragen, dan vergeeft Hij het ons, want niets is een te grote zonde voor Hem als wij er echt spijt van hebben. Maar God geeft ons ook andere mensen om ons heen om steun bij te zoeken, om over de lastige dingen te praten. Daarom geeft Hij ons zussen, zussen in het geloof. Ik heb toen een waslijntje gespannen en verteld dat die lijn de lijn van alle vrouwen in het geloof betekent, vrouwen vanaf het begin van de wereld, tot aan nu, 2012. Ik had een paar voorbeelden van bekende vrouwen uit de Bijbel als spiegel voor hen. Negen vrouwen uit het Oude en Nieuwe Testament en voor elk een situatie waar ze het in hun leven  moeilijk mee gehad hebben. Eva, Sara, Rebekka, Lea en Rachel, Rachab, Ruth en Maria en Martha.

Ik had van elk van deze vrouwen een poster gemaakt, met het dilemma waar ze mee te maken hadden, met een tekst erbij. Deze posters heb ik met behulp van de meisjes in de goede volgorde op de waslijn opgehangen. Zo konden ze de tijdslijn van de geschiedenis zien en over elke vrouw heb ik iets verteld of laten vertellen. Ik heb ze verteld dat de lijn van het Nieuwe Testament eigenlijk door is gegaan naar nu en dat het doorgaat totdat Jezus terugkomt. Wij zijn dus ook allemaal in de lijn van de vrouwen van de Bijbel. Wij lopen ook allemaal in ons leven tegen allerlei moeilijkheden en verantwoordelijkheden aan. Ik wilde overbrengen dat het mooi zou zijn als zij met andere vrouwen hun moeilijkheden zouden gaan delen, om elkaar te begrijpen en van elkaar te leren.
Ik had ook een boekje gemaakt voor alle 36 meisjes, met het dilemma van elk van deze bijbelse vrouwen met de tekst en een stelling over die vrouw, met de vraag hoe zij als zij in de schoenen van deze vrouwen zouden staan, zij over hun zorg/moeite zouden willen praten met een andere vrouw, maar ook hoe ze het zouden vertellen als een levensles aan andere vrouwen. De meisjes hebben het  in een groepjes van vier besproken. Het ging goed, Joe was er, om me te helpen met het Frans, Moïse, the blinde ouderling vertaalde het in het Adja, de meisjes lazen de teksten en de vragen. In groepjes praten ging in het begin even moeilijk, maar elk groepje had aan het eind een antwoord op de vraag. Alleen, ik merkte wel, dat er zelfs veel van deze jonge meisjes niet kunnen lezen. Hopelijk hebben ze mijn boodschap een beetje begrepen. Met alle moeilijke dingen kan je bij God  komen, maar Hij heeft je ook zussen in het geloof gegeven om mee te delen. Oudere zussen, jongere zusjes, met alle zussen, maar straks ook met hun eigen dochters.
Vrijdag hebben Théophile en Richard ook nog een speech/workshop gehad. Er waren nog meer toespraken, meer bidden, meer zingen. Ik heb gehoord dat er ook nog gevoetbald werd. Zaterdag was de laatste dag. Veel zingen, bedankjes en het bekendmaken van de schriftelijke bijbelquiz. Op de eerste plaats een meisje van 15 uit Tchangba, Rosine heette ze. Lang leve de vrouwen!
Vrijdag ochtend zijn Joe, Joseph (één van onze bewakers) en ik naar Madjrè geweest voor ons wekelijkse bezoekje daar. Net als altijd heel hartelijk verwelkomd door de bewoners van de opvang voor verstandelijk en psychisch gehandicapte mensen. Handen schudden, knuffelen, iedereen wil op zijn eigen manier even aandacht. Even rondlopen en een praatje hier en daar. Wij hadden een doos snoepjes mee om uit te delen en weer een bijbelverhaal, dit maal over Petrus, die op het water loopt. Alle bankjes die er staan worden dan bij elkaar in een rondje gezet en Joe gaat dan het verhaal dat lezen, een van de bewoners vertaalt in het Adja. We zingen samen, dansen samen. We vertelden dat we nu pas over meer dan zes weken pas weer komen, we gaan naar onze kinderen en kleinkinderen en ons nieuwe kleinkind, dat was de moeite waard voor waar applaus! “Jullie komen toch wel weer terug?” Als God het wil, dan komen we terug!

Op de terugweg stelde Joseph voor dat hij in de weken dat wij weg zijn deze bezoekjes wil gaan doen, met iemand anders van de kerk. Hij wil dan ook een verhaal voorlezen. Wat mooi, dat is juist wat we graag willen, dat de mensen van de kerk gaan omkijken naar de hulpelozen! Prachtig!
Het is nu zaterdagmiddag, morgen zondag, dus naar één van de kerken, hopelijk met een groep vrouwen praten over het mooie van een vrouwengroep in elke kerk. Morgenavond heeft Didi (de moeder van onze huishoudelijke hulp) ons uitgenodigd om te komen eten.
Maandag koffers inpakken en de laatste dingen regelen, ook nog naar de bank in Lokossa, geld halen voor allerlei zaken die doorbetaald moeten worden, de komende zes weken. Op die dag, 13 augustus, is mijn broer Jurrien jarig, hij is hier al bijna vier weken en hij heeft hier inmiddels heel wat vrienden gemaakt. We hebben heel wat mensen voor de middag uitgenodigd voor een klein feestje.
Dinsdagochtend het laatste inpakken en laatste dingen regelen en ‘s middags zijn we van plan om naar Cotonou te rijden. We slapen die nacht bij Richard en Wianne. De vlucht van mijn broer, via Marokko, gaat om zes uur in de ochtend. Dus dat wordt een korte nacht voor ons. Op woensdag hebben we een teamvergadering met Richard en Wianne en Théophile en ‘s avonds gaat ons vliegtuig om ongeveer 23.00uur. Het is een nachtvlucht, in Parijs overstappen, dus dat wordt ook weer een gebroken nacht. Op  donderdagochtend om 9.10uur hopen we op Schiphol aan te komen.
Als het goed is staan onze dochter Hannah en haar man Ghislain ons daar op te wachten en vandaar komen we waarschijnlijk oververmoeid, maar heel blij aan in Zwolle om onze nieuwe kleinzoon te bewonderen! En daarna de rest van de familie!
Een drukke week, deze laatste week, voor we naar Nederland gaan. Maar dan begint de vakantie, heerlijk!

Liefs van Marijke

(foto’s bijgevoegd gemaakt door Jurrien Jongman, behalve die van hemzelf)

Geboren... Micha Nap

We wonen ver weg van onze kinderen en hun gezinnen.

Daar werden we vorige week weer eens aan herinnerd. Natuurlijk  denken we dagelijks aan onze kinderen en kleinkinderen, en we beseffen steeds hoe erg we ze missen, maar vorige week even extra….
Onze dochter, Maria en haar man, Bastiaan, kregen vorige week, bijna zes jaar na hun trouwdag, hun eerste kindje.
Op dinsdagochtend, 31 juli om ongeveer kwart voor negen Benin lokale tijd, kregen we het telefoontje. “de baby is er, alles is goed met Maria en…Micha!” God zij dank!
Elke geboorte is bijzonder, maar deze keer voor ons extra bijzonder, want doordat God de medische wereld zo veel wijsheid heeft gegeven, kon dit kindje van Bastiaan en Maria samen, als bevrucht eitje in Maria’s buik geplaatst worden om zich daar verder te ontwikkelen. De week voordat wij naar Benin gingen is dat gebeurd. Vooral in het begin was het soms wel spannend en moeilijk, maar na een paar angstmomenten verliep alles heel goed! We hebben de hele zwangerschap niet echt kunnen meemaken, maar we hebben meegeleefd en meegebeden, hier in Benin en nu… God zij dank, Micha is er en alles is goed!

En dan wil ik het vertellen aan de wereld: “We hebben er een kleinkind bij!” Daarop volgen natuurlijk allerlei gesprekken over baby’s, over zwangerschappen, over de grootte van gezinnen, over kinderen en kleinkinderen.

“Zeven kinderen, allemaal getrouwd en nu 16 kleinkinderen?”  Hier hoor je wel vaker dat iemand zoveel kleinkinderen heeft, heel veel broers en zussen, neven en nichten, grote, uitgebreide families, dat is hier heel normaal. “Ja, Joe is de vader van de 7 kinderen, maar zijn al die zeven kinderen ook van jou? Blanke vrouwen hebben toch maar weinig kinderen, maar blanke mannen hebben toch meestal één vrouw?  Hoe zit dat dan?”

Hier zie je overal kinderen rondlopen, kleine kinderen, grotere kinderen, vaak met hun broertje en zusje op hun rug. Als je zo’n klein meisje ziet rondlopen met een baby in een doek op haar rug, en je vraagt, “is dat je broertje of zusje?” zeggen ze vaak van” ja, mijn broertje, mijn zusje!” maar ook vaak: “mijn neefje, mijn nichtje!” Je leert dan meestal wel snel wie de moeder is, maar het is moeilijker om er achter te komen wie de vader is, “Nee, het is wel mijn broertje/zusje met de zelfde vader, maar zij/hij heeft een andere moeder.”
Polygamie kwam hier vroeger veel voor, maar nu nog steeds. Mannen met meerdere vrouwen en daardoor vaders van grote, uitgebreide gezinnen. Broertjes en zusjes met hun eigen moeder, maar met een gedeelde vader. Halfbroertjes en -zusjes eigenlijk, maar voor hen gewoon allemaal broertjes en zusjes.
Zelfs in onze kerk komt het voor. Vrouwen, die voor hun bekering al een eerste, tweede of derde vrouw zijn van een man. Mannen die al twee (of soms meerdere) vrouwen hebben genomen, voordat ze bekeerd waren. Als je christen bent geworden, kan je toch niet zomaar een vrouw verlaten? Je bent toch nog steeds verantwoordelijk voor haar? Ja, zeker een grote verantwoordelijkheid, dat kan je zeker als christen dan aan anderen laten zien!

We zien het ook bij mensen die dicht naast ons staan. Bijvoorbeeld, Mariette, onze huishoudelijke hulp. Als jonge weduwe, met drie kinderen, zonder huis en geld (toen haar man overleed, is haar huis en spulletjes allemaal naar haar schoonfamilie gegaan, zonder pardon!) Dus een weduwe met drie kindertjes, zonder geld, geen toekomst en toen was er die man, die al een vrouw had, en haar een onderdak aanbood, als zij zijn vrouw wilde worden. Wat doe je dan als vrouw?

En onze vriend Gregoire, de taxichauffeur. Nu christen sinds drie jaar, maar hij had er toen net een tweede vrouw bij genomen. “Toen wist ik nog niet dat God dat niet wilde!”
Ingewikkeld en lastig, ook vooral omdat mensen hier arm zijn. Er is nauwelijks genoeg geld voor één vrouw en een paar kinderen.
Het lijkt soms voor een buitenstaander heel mooi en idealistisch hoe gezinnen zo mooi en in vrede als uitgebreide gezinnen kunnen samen leven, maar dat is echt niet de realiteit! Het is vaak niet mooi, niet vredig, juist heel vaak verdrietig en onnatuurlijk! Veel jaloezie, machteloosheid, veel onzekerheid over de toekomst van jezelf en de kinderen. Vaak merk je hoe onveilig zo’n vrouw zich in die situatie zich voelt met vaak onuitgesproken angsten.

We zijn daar de laatste weken heel dicht mee geconfronteerd. Een vrouw, die psychisch helemaal in de knoop raakt,  en achteraf blijkt dat ze zich heel onveilig, machteloos en alleen gelaten in haar huwelijk voelt. Een andere vrouw, die door de eerste vrouw van haar man steeds weer lastig gevallen en gekleineerd wordt.

Het lijkt allemaal mooi, allemaal broers en zussen en iedereen is een neef en nicht en familie van elkaar. Het kan soms wel mooi zijn en er is zijn heus ook wel mooie kanten van het grote familiegebeuren hier. Mensen voelen zich vaak gesteund door hun familie, mensen zorgen voor elkaar in de grote families, maar er is ontzettend veel jaloezie, gevoel van onveiligheid en onzekerheid!
Het verdrietige is dan dat doordat de vrouwen de dupe hiervan zijn, hun kinderen hierdoor vaak ook tekort komen, ook lijden en de gevolgen hiervan op hun eigen schouders krijgen.
Een jaloerse vrouw, een depressieve vrouw, een eenzame vrouw, een vrouw die veel te grote verantwoordelijkheden zelf moet dragen, een gelovige vrouw getrouwd met een heidense man, een heidense vrouw, die geen goed voorbeeld krijgt van haar christenman, allerlei keuzes die ze daardoor moet gaan maken en alle gevolgen daarvan! Wat een verantwoordelijkheid!
Wat kunnen wij doen, wat kan ik doen? Mijn hele kleine steentje weer bijdragen?

Deze week is er een jeugdkamp georganiseerd voor de jeugd, 14 jaar en ouder, van de ERCB. Het onderwerp, gekozen door de jeugdraad, is dit keer: ‘Bekering’.

Omdat ik een vrouw ben en ook nog van de Pasteur, ben ik gevraagd om met dit onderwerp iets te doen met de meisjes. Moeilijk, wat moet ik deze meiden vertellen/leren over bekering en ook nog in het frans!
Ik heb allerlei dingen bedacht waar jonge vrouwen hier in de kerk tegenaan lopen.
We hebben gemerkt hoe weinig mensen hier echt de ‘lijn’ van de Bijbel kennen. Ze weten veel verhalen wel op zich, maar wat die verhalen samen echt vertellen als een geheel en waarom de lijn van het Oude en Nieuwe Testament zo belangrijk is, de lijn van de schepping, naar Jezus en naar nu, weten heel mensen veel niet. Ook weet ik dat vrouwen een lastige plek hier in deze samenleving hebben, met minder kansen en vrijheid dan de mannen en ik weet inmiddels ook dat het heel belangrijk is dat vrouwen en meisjes met elkaar moeten gaan praten over de dingen waar ze echt mee zitten en er zo samen voor elkaar kunnen zijn.
Met al die onderwerpen samen, heb ik (samen met mijn broer Jurrien en Joe) een  mooie workshop voorbereid.

Ik heb 8 voorbeelden van vrouwen uit het Oude en Nieuwe Testament genomen en voor elk een voorbeeld genomen waar ze het in hun leven  moeilijk mee gehad hebben. Eva en haar zonde in het Paradijs en de gevolgen daarvan voor haar kinderen, Sara, die niet veel vertrouwen had dat God werkelijk haar leven leidde, Rebekka, die door haar leugens veel verdriet veroorzaakte, Lea en Rachel, die als twee vrouwen van één man jaloers op elkaar waren, Rachab, de heidense vrouw, die keuzes voor de God ging maken, Ruth, doordat ze een keuze voor God had gemaakt daarom ook met een gelovige man wilde trouwen, Maria, het meisje, die al op zo’n jonge leeftijd zo’n grote verantwoordelijkheid op haar schouders kreeg om moeder van de Zoon van God te worden, Martha, die van het voorbeeld van Maria moest leren hoe ze tijd moest maken voor wat werkelijk belangrijk is.
Ik heb van elk van deze vrouwen een poster gemaakt, met het dilemma waar ze mee te maken hadden, met een tekst erbij. Deze posters moeten dan in de goede volgorde op een waslijn opgehangen. Ik vraag dan wat ze weten  over deze vrouwen en laat hen een tekst erover uit de bijbel lezen. Zo kunnen ze de tijdslijn zien van de geschiedenis en leren ze elke vrouw een beetje beter kennen. We hebben ook een boekje gemaakt voor alle meisjes (meer dan 50), met het dilemma van elk van deze bijbelse vrouwen met de tekst en een vraag over die vrouw en dan met de vraag hoe zij als zij in de schoenen van deze vrouwen zouden staan, hoe zij over hun dilemma zouden willen praten met een andere vrouw, die ze vertrouwen, maar ook als waarschuwing voor de volgende generatie vrouwen. De meisjes gaan het dan  in een groepje samen bespreken. Aan het einde wil ik ze vertellen dat de lijn van het Nieuwe Testament eigenlijk door is gegaan naar nu en dat het doorgaat totdat Jezus terugkomt. Zij zijn dus ook allemaal in de lijn van de vrouwen van de Bijbel. Zij lopen ook allemaal in hun leven tegen allerlei moeilijkheden en verantwoordelijkheden aan. Ik wil dan overbrengen dat het mooi zou zijn als zij met andere vrouwen hun moeilijkheden zouden gaan delen, om elkaar te leren begrijpen en te leren bevestigen, de goede keuzes te leren maken en elkaar te troosten en om er met elkaar over te leren bidden.
Samen als gelovige vrouwen met elkaar praten over wat echt in je leeft en van elkaar te leren en dat dan ook met hun eigen dochters (kinderen) straks.

En dat wens ik ook voor mijn dochters en schoondochters. Leer open te zijn over je eigen zwakheden met je eigen kinderen, leer ze om over hun moeilijkheden met iemand te gaan praten, zodat ze kunnen delen met iemand die ze vertrouwen, maar dat ze ook altijd met hun hartsgeheimen en verdriet naar God toe kunnen gaan. En wat er dan ook maar gaat gebeuren, dan kun je zeggen van : “God zij dank, met Hem komt alles goed!” want Hij weet precies wat jij nodig hebt!

En lieve, kleine Micha…… God is er ook voor jou, vertrouw daar op! Hij blijft bij je, jou hele leven lang!

Liefs, van je omaMarijke