Groningen en Dogbo

Gisteren hebben we twee kerkdiensten meegemaakt, één in Dogbo en één in Groningen-Zuid. Wat een wonder, dat dat kan!

Zondag is hier een heel andere dag voor ons dan de zondagen die we kennen van ons leven in Nederland, Canada of Australië.

We beginnen hetzelfde; rustig aan, een douche (nou ja, dat was voor mij altijd de ochtend voor een heerlijk bad!), een CD aan met mooie muziek, kopje thee met zelfgemaakte rozijnenbrood. Soms was het rennen, als het huis vol was met kinderen en hun vrienden en later hun gezinnen. Dat hebben we hier dus niet, gewoon, met z’n tweetjes, rustig aan.

En dan samen naar de kerk.

Officieel begint de kerk hier om 9 uur, maar wij gingen om twintig over negen, we moesten zeker op tijd zijn, want Joe preekte. Niemand was nog aanwezig, als eerste kwam de ouderling van de gemeente er aan sjokken, opende rustig de deur en begon de kerk aan te vegen. Nou ja, zoals dus jullie begrijpen, de kerk begon pas om 10 uur. En toen waren alle mensen er nog niet. Het werd wel een goede dienst, een goede preek (kan ook niet anders), veel gezongen en gedanst. Veel herhaling met bidden, steeds dezelfde liederen, er wordt veel gelopen en om de haverklap loopt er iemand naar buiten om te plassen in de bosjes of zelfs op het pleintje om de kerk, volwassenen en kinderen, zelfs tijdens de gebeden en de preek. Maar ook steeds weer mooi om te zien dat de kinderen, zowel als de volwassenen, zangleiders zijn en voor gaan in gebed en dans. Om 12.30 uur konden we weer naar huis (de kinderen bleven voor de zondagschool).

Voor de mensen hier is de rest van de zondag gewoon weer een werkdag, nee, geen school of kantoor, maar de winkels zijn gewoon weer open de mensen zetten hun marktkraampjes weer op er is markt en overal weer druk. Kan ook niet anders, er moet gewerkt worden, gewerkt op het land, de tuintjes, er moet weer verkocht worden en verkocht, elke dag gaat dat maar door…

Wij hebben eerst een kopje koffie gedronken, een soepje gemaakt en gegeten, wat gelezen en toen kwam de gedachte op “zullen we eens proberen om te zien of we een Nederlandse kerkdienst kunnen beluisteren?” Een kerkdienst zien wil hiervandaan niet, het internet is te langzaam daarvoor.

Er was heel veel keuze, we hebben gekozen voor Groningen-Zuid, de kerk van mijn moeder. (we hoorden later, dat onze dochter, Maria en haar man er ook waren). Wat anders gaat het daar, merkten we weer. Het orgel, het zingen van de Geneefse psalmen. In Nederland heb ik vaak zin om iets anders te zingen dan de psalmen en andere muziekinstrumenten, maar nu klonk het wel goed en ook ontroerend. De preek, zonder ‘amen’ en ‘praise the Lord’ er tussen door van de gemeente, maar toch mooi en goed en het voelde even weer als ‘thuis’. Heel anders, maar de één niet minder dan de ander. Een andere cultuur, met andere gewoonten, beiden zeker tot eer van God. Een kerkdienst hier blijft hier toch wat onwennig, een Nederlandse dienst voelt toch nog steeds een beetje als thuiskomen, vertrouwd.

Ik heb trouwens de ‘stoute schoenen aangedaan’. Hier in de kerken wordt het meeste kerkenwerk gedaan door de mannen. De leiders, ook meestal de enigen die (een beetje) Frans spreken. In een paar gemeenten zijn er wel vrouwelijke diakenen en er zijn zeker genoeg vrouwen met potentie, hier in de gemeenten, maar ze blijven meestal steeds op de achtergrond.

Jaren geleden heeft een van mijn voorgangsters een soort ‘train the trainers’ vrouwenclub georganiseerd, voor één of twee vrouwen van elk van de gemeenten hier in de Mono-Couffo. Het idee was dat ze zelf t.z.t. in hun eigen gemeente een vrouwengroep op zouden gaan zetten. Dus in elke gemeente een groep vrouwen, die samen bidden, samen de bijbel studeren, samen over allerlei onderwerpen praten enzovoorts. Maar het bleef maar datzelfde ‘elite’ groepje, die bij elkaar bleven komen, en die steeds toch georganiseerd bleef worden door de Mme. Pasteur Missionaire. Het werd zelfs zo, dat het leek alsof de vrouwen alleen bleven komen voor de royale (!) reisvergoeding die ze steeds kregen. Drie jaar geleden is deze vrouwengroep gestopt en intussen is er nergens een vrouwengroep opgestart. Jammer, het idee van ‘train the trainer’ was niet zo gegaan als gehoopt.                Al vanaf het begin dat ik hier was, hoorde ik zo nu en dan dat er van mij verwacht werd om die vrouwengroep weer op te starten. Ik had inmiddels gehoord en gelezen wat het idee was in het begin met die georganiseerde vrouwengroep en wat ervan gekomen was en waarom het gestopt was en ik had geen zin dit weer op die manier te doen. Wij zijn hier niet om het allemaal te doen voor de kerk, maar om te begeleiden, te ondersteunen en te stimuleren om zelf een levende kerk van Jezus Christus te zijn.

Ik heb twee weken geleden op de kerkenraadsvergadering een idee uitgelegd. Ik had een mooie geplastificeerde poster gemaakt voor elke gemeente één, met de oproep, dat de vrouwen een heel verantwoordelijke taak in de kerk hebben, dat ze een zegen zijn voor de gemeente en een voorbeeld zijn voor hun kinderen, voor de gemeente en voor hun omgeving (hun dorp). Ik spoorde ze aan om samen een groep te gaan vormen, alle vrouwen, jong en oud, met of zonder kinderen. In elke gemeente een groep vrouwen. Ze moeten zelf het initiatief nemen en als ze vragen hebben, kunnen ze mij of Joe vragen om eens te komen praten. We willen ook best wel eens een onderwerp met ze onderzoeken en bespreken.

De ouderlingen moesten dit voorstel in hun eigen gemeente  voorleggen aan de vrouwen en hun aansporen dit daadwerkelijk te gaan doen. Ik hoopte en bad dat het iets zou gaan worden, maar ik twijfelde wel een beetje…..

Maar……. gisteren in Dogbo, na kerktijd, vroeg de ouderling of wij (Joe en ik) met de vrouwen wilden spreken. Het leek hun een goed idee om een vrouwengroep te beginnen, maar ze wilden nog even wat uitleg wat er van hen verwacht werd. Mooi he!

We hebben nog eens uitgelegd dat zij, als vrouwen, een zegen zijn voor de kerk en dat het zo mooi zou zijn als ze samen tijd namen om met elkaar te bidden, te praten, te leren, maar ook samen te lachen en te huilen en te praten over hun eigen belevenissen en ervaringen. Het is hun eigen verantwoordelijkheid om dit te organiseren, zij zijn volwassen christelijke vrouwen, de ruggengraat en voorbeeld voor de gemeente. Ik wil er wel eens bij zijn, maar het is hun kerk, de gemeente van kinderen van God.

Ze leken enthousiast en ik merkte dat een paar hier ook behoefte aan hadden en ze bedankten mij, dat ik hen hiervoor aanmoedigde. Volgende week zondag gaan we naar één van de andere kerkjes. Dan zullen we ook vragen of we nog even met de vrouwen kunnen spreken over de vrouwengroep. Aanmoedigen, een voorbeeld geven, misschien nog wat begeleiden, maar zelf hun verantwoordelijkheid nemen, zo moet het gaan!

En onze manier van helpen wordt begrepen! Vorige week spraken we met een jongen uit een van de gemeenten, die zijn in zijn laatste jaar zit voor zijn studie biologie. Hij had geen geld om zijn laatste studiejaar af te maken. Hij vroeg of wij hem konden helpen met geld, een lening of zo. Wij krijgen echt dagelijks (soms meerdere keren per dag) vragen voor geld en leningen, we kunnen daar vaak niet aan voldoen, alleen als het écht, écht nodig is  en dan nog……. Het is vaak zo moeilijk om ‘nee’ te zeggen, de vragen zijn zo reëel en zo hartverscheurend soms. We praten er altijd samen over en maken dan samen een beslissing. Dat deden we dus nu weer, over deze vraag. Ja, iedereen wil graag studeren en de meesten hebben daar geen geld voor, er zijn wel wat nodiger vragen. Deze jongen kennen we, hij is een serieuze jongen, maar geld geven of lenen doen we hiervoor echt niet! Maar Joe had een idee. Er is taak die echt nog eens gedaan moet worden en dat alleen maar gedaan kan worden door iemand die een beetje geleerd heeft. Er zijn namelijk totaal geen statistieken van de kerken hier in de Mono-Couffo. Hoeveel belijdende leden, doopleden, mensen die geregeld komen, hoeveel catechisanten, wie is de diaken in elke gemeente, wie is de ouderling in elke gemeente, wie geeft de catechisatie, wie leidt de vrouwengroep (J)?

Joe en ik hebben een paar dagen geleden weer met deze jongen gesproken, gezegd dat we geen geld kunnen geven of lenen, maar dat hij het wel kan verdienen. We hebben hem uitgelegd wat ons idee is en hem een geplastificeerd pasje, met een stempel van de ECRB en Joe’s handtekening gegeven en een map met statistiekformulieren. De jongen vond het een heel goed idee, hij was er heel blij mee en toen zei hij iets heel belangrijks, iets wat ik al jaren geleden als maatschappelijk werker een van de belangrijkste manier van werken vind. Hij zei: ‘Je geeft geen vis, maar je leert de persoon die een vis nodig heeft zelf te vissen. Je geeft geen vis, maar je geeft een hengel!’. Hij begreep het, hij heeft het door!!

De eerste keer dat ik dit hoor van iemand hier. Hij heeft het door, dat het zo belangrijk is om het niet voor de ander te doen, maar dat je je eigen verantwoordelijkheid moeten nemen (zo ver je kunt). Daar wordt je zelf ook rijker van en het geeft je een gevoel van eigenwaarde!

En dat bedoel ik nou, de vrouwen van de kerken hier, kunnen het zelf wel en ze moeten de kans hebben om trots op zichzelf te zijn en niet altijd afhankelijk van de ander.

Maar die wijze woorden over die vis en de hengel zijn natuurlijk niet alleen belangrijk hier in Benin, ook in Nederland, geldt hetzelfde.

Onze eigen verantwoordelijkheid nemen, met de gaven die we van de Here gekregen hebben, en met hulp van Hem natuurlijk! Daar kunnen we niet zonder, niet in Dogbo en niet in Groningen!

Liefs, Marijke

Een wereld van verschil!

Een zondag met grote tegenstellingen, dat was het, afgelopen zondag!
In de ochtend was er in Tchangba, een van de armste kerkjes hier in de Mono-Couffo, een speciale kerkdienst, een ‘Action de Grâce’, vertaald : een genade dienst, een liefde dienst, een dankdienst. Een speciale dienst waarvoor iedereen is uitgenodigd om geld in te zamelen. Iedere gemeente wordt gevraagd om te komen met een delegatie en wat geld voor het goede doel. Ze hebben daar in Tchangba namelijk extra kerkbankjes nodig, er zijn er te weinig voor de hele gemeente en geld voor een tamtam, voor de begeleiding van het zingen. Allebei dus nodige dingen voor de kerkdiensten en wat is mooier om elkaar daarbij te helpen?
Tchangba is een van de eerste gereformeerde kerkjes hier. Het is het verste van de bewoonde wereld en de mensen daar zijn arm, erg arm. Het dorp ligt in de vallei van de Mono rivier en geregeld, als het een erg nat seizoen is geweest, overstroomt het dorp. De lemen huisjes worden dan zelfs weggespoeld, dus alles dan steeds weer opnieuw opbouwen.
Dus naar dit dorp gingen we op zondagochtend.
Onze bewaker, Joseph ging met ons mee en onderweg pikten we ook nog wat mensen op die mee wilden rijden. Een hobbelweg, vol met grote gaten, wat een luxe is onze HiLux!

Negen uur, dan beginnen de diensten meestal, maar omdat we al dachten dat wel wat later zou beginnen en omdat de mensen die we oppikten ook nog op zich lieten wachten, waren we wat later, om 9.30uur. En nog steeds hadden wij beiden het Nederlandse gevoel, “als we maar niet te laat komen, want Joe preekt vandaag!”

Toen we daar aankwamen waren er alleen een discjockey (met zijn apparatuur, met hele harde muziek en een lawaaierige generator), wat kinderen en een ‘dorpsgek’ aanwezig ( een oude man die op een hele wilde manier aan het dansen was). Buiten het lemen kerkgebouwtje, was een buitenkerkje gefabriceerd, van palen met palmentakken als dak. Er stonden wat schoolbanken onder, maar niet veel en we dachten: wat gaat hier gebeuren?

Langzamerhand kwamen er wat mensen uit het dorp aanlopen. Jonas, de ouderling van de gemeente, wat meer kinderen, en heel langzamerhand ook meer volwassenen en jeugd. En opeens hielpen jong en oude mensen meer schoolbanken op te halen, op hun hoofden, vanuit een schooltje dichtbij. Ik dacht : “dat zijn veels te veel banken, zo veel mensen komen er nooit!” We begonnen te zingen en te dansen en te klappen. Bidden, weer zingen, weer bidden. En meer en meer mensen kwamen, heel veel kinderen, jongeren, oudere mensen. Er kwam een dominee en heel veel mensen van een ander kerkje uit het dorp (‘kerk van het Nieuwe Testament’ heet die kerk) en wat andere genodigden. Wat groepjes uit sommige kerken gingen met hun koortjes optreden, nog meer gezongen en gebeden en toen mocht Joe gaan preken. Een oudtestamentische tekst uit Exodus 34-39. ‘De Israëlieten moesten ook offers geven voor de bouw van hun tabernakel. Zij waren tot voor kort arme slaven uit Egypte, die zelf ook offers moesten geven voor hun tabernakel. Maar God had er voor gezorgd dat de Egyptenaren hen goud en sieraden hadden gegeven en dat geld gebruikten ze voor de bouw van hun kerk. Toen er te veel gaven waren gegeven, zei Mozes dat de mensen het overgebleven geld terug mochten hebben. Mozes dacht niet, nou kan ik de rest aan mezelf of de andere belangrijke mensen geven, hij voelde zich verantwoordelijk voor het hele volk. Ook vandaag, in Tchangba, krijgt de gemeente gaven van anderen. Ze zouden het kunnen gebruiken om er zelf beter van te worden, maar het is goed als ze er verantwoordelijk mee om gaan, voor de kerk en ook voor de arme naasten.’

Zo bijzonder als je dan rondkijkt in de gemeente, al die kinderen, die zo goed opletten. De jongeren en de ouderen, die geregeld ‘amen!’ roepen en ‘halleluja!’. De hele preek werd ‘ad hoc’ vertaald door een gemeentelid, want meer dan de helft van de mensen spreekt en verstaat alleen het Adja en toch zoveel aandacht.

Toen was het tijd van de ‘offerande’, een bakje stond vooraan in de kerk, op een stoel en iedereen die wilde kon naar voren komen om er iets in te doen de gemeenteleden, de delegaties van de diverse gemeenten en kerken. Elke delegatie werd gezegend door de ouderlingen, heel bijzonder. Joe vertelde dat als al het geld opgeteld is, dan gaat de DVN het getal verdubbelen. Dat veroorzaakte een groot applaus en de diaken porden de mensen om nog meer te geven, want dan wordt er nog meer verdubbeld! Wij werden ook van harte gezegend!

En opeens kwam er lange stoet mensen in witte kleren aan, eigenlijk vanuit het niets, want er zijn daar alleen maar bossen en velden, al zingend en dansend. Het was een grote groep van de kerk ‘Christianisme Celeste’, die hadden ook gehoord dat deze gemeente een ‘action de grâce’ had vandaag. Ze hebben gezongen en een envelop met inhoud gegeven. Een vreemd gevoel en ook verwarrend, maar toch heel mooi, mensen helpen elkaar in navolging van Jezus (zelfs al begrijpen zij de Bijbel niet helemaal). Ook zij werden gezegend.

Na de dienst hadden Joe en ik nog een kadootje voor de gemeente, een grote zak rijst van 50 kilo, voor de diakenen van Tchangba, om uit te delen en voor de kinderen van Tchangba, een plastic zakje met koekjes, snoepjes en een mooi, rood hart met de tekst (in het Engels en Nederlands) ‘Jezus houdt van alle kinderen’ en ‘Jezus houdt van jou!’ met een hartvormige ballon, gemaakt door de kinderen onze oude gemeente, Hoogezand-Sappemeer-Noord. Echt mooi! Jammer genoeg waren er maar 30 zakjes, want er waren er wel honderd kinderen. (een moeder zou ze later gaan uitdelen aan de kinderen van de kerk, wel jammer, maar ja).

Na kerktijd was er heel veel eten klaargemaakt, voor alle gasten. Al die  kindertjes stonden in een rij te wachten op een bordje rijst met saus. En wat overbleef was voor de volwassenen. Wij moesten weg, want het was al 14.30uur en wij wilden die middag nog naar Cotonou!

Ja, naar Cotonou, daar gaan we eens per twee weken heen.
Meestal verblijven we in het kantoor van de DVN, maar dat is er niet meer. We konden ook in het nieuwe huis van onze collega’s, maar die zijn nu in Nederland en we hadden niet zo veel zin in, samen in dat grote lege huis. We hadden een ontzettend drukke week gehad, veel dingen gedaan en we hadden zin in een beetje luxe! Ons doel was, Hotel Du Lac, met airconditioner en met het zwembad, voor een nachtje!
Ja, wel decadent, vooral na een ochtendje Tchangba!

Je komt daar aan met je auto, er staat iemand klaar om je koffer naar binnen te brengen, je wordt naar je kamer met balkon en airco gebracht, je trekt je badpak aan en gaat heerlijk naar het zwembad! Zo relaxed, zo decadent, zo heerlijk!

En op zondagavond hebben ze daar een groot Libanees buffet! De heerlijkste oosterse hapjes! Eens iets anders dan rijst, maniok of pâte. We hadden een tafel voor twee op de grote terras, buiten. Een karafje wijn erbij, onder de sterren hemel!
We waren doodmoe, toen we op onze kamer kwamen en we hebben heerlijk geslapen in de koele kamer, zelfs onder een deken!
Maandagochtend, een heerlijk ontbijt, nog een paar baantjes in het zwembad, nog even naar een supermarkt voor wat wijn, knabbeltjes en diepvriesgroenten voor in onze diepvries thuis……en weer terug naar Dogbo!
Wel wat anders dan zondagochtend hè, wat een wereld van verschil!
Liefs, Marijke

Loslaten aan God

Deze week heb ik echt mezelf kunnen troosten met het idee dat ik de problemen hier niet op hoef te lossen, dat God het allemaal in Zijn hand heeft!
Wat voel ik me hier vaak machteloos! Eigenlijk is het goed om dat te voelen, je gaat je dan veel meer afhankelijk van God voelen. Je komt hier zo veel moeilijke dingen tegen en je merkt al meer, “O, wat is het toch goed om een grote God te hebben, ik kan het aan Hem overlaten!” Wij praten met de mensen en bidden met ze en zoeken uit wat we ermee kunnen. Soms kunnen we wel iets, soms niets anders dan liefde geven en voor hen bidden en dat is dan goed, merk ik…

Vorige week zijn we weer naar het huis voor de ‘malades’ in Madjre geweest. Raoul, de leider had ons gezegd dat het al goed is als we er alleen al zijn, eens per week. Een spelletje doen, wat praten, samen zingen, samen bidden. Dit keer waren er ook wat moeders, die er geregeld zijn om te helpen, voor hun eigen kinderen, voor andere mensen daar. Een moeder vertelde over haar zoon, begin 20 jaar. Hij is tot zijn middelbare school normaal geweest en nu……. een stumper, hij lag daar, lege blik in zijn ogen, plaste zomaar in zijn broek. Niet aanspreekbaar. Wat een verdriet voor zo’n moeder. Er waren ook andere moeders die met ons wilden praten en vertellen hoe moeilijk het is met een kind zoals die van hen, zo moeilijk.

Joe vertelde het verhaal over Pinksteren, over Jezus die nu niet hier is, maar wel Zijn Geest gestuurd heeft om ons te troosten….en Hij komt terug, dat heeft Hij beloofd!
We zagen dat de vrouwen het geloofden, wilt u ook bidden voor ons? Dat hebben we gedaan, voor alle bewoners daar en voor de moeders. “Maar vergeet ook niet om zelf te bidden, dat mag je zelf ook doen, ook voor je kinderen……”

Die middag zijn we naar Rosa geweest. Weer een verdrietig verhaal.

Zij en haar man zijn lid van de kerk in Dogbo. De laatste tijd zien we ze wat minder. Maar deze week, daar was hij en hij was ten einde raad: “het gaat niet goed met Rosa, met ons gezin. Rosa heeft weer een psychose gehad (na de vorige baby had ze dit ook al). Ze kan niet voor de kinderen zorgen, zelfs niet voor de baby (aan de borst). We zijn allemaal ziek geweest, allemaal de waterpokken en nu is Rosa opgenomen en de kinderen zijn bij mijn familie in het dorp. De baby huilt steeds en de kinderen zijn verdrietig. En ik kan nu niet mijn werk als taxichauffeur niet doen, want ik heb geen geld om de verzekering te betalen en zonder verzekering kan ik niet werken”.
Wat een ellende! Wat moeten wij daarmee? Machteloos….
Heb je al met je ouderling en diaken gesproken, wie van de gemeente weet hiervan? Waar is Rosa nu dan en heb je nu wel eten voor de baby?
We hebben hem raad gegeven om in ieder geval naar de ouderling te gaan, we hebben wat geld gegeven voor eten voor de kinderen en misschien voor medicijnen, we hebben met hem gebeden en afgesproken dat we met hem een kijkje gaan nemen bij Rosa. We zijn met hem bij Rosa geweest. Ze was ondergebracht bij een man die kruiden heeft om veel te slapen, slapen is nu goed voor haar, ja dat begrijp ik. De man waar ze is is een voorganger van een kerkje, een ‘Christianisme Celeste’ kerkje. Joe schrijft er over in zijn stukje op zijn blogspot: beninpluggedin.blogspot.com. Een sekte, het christelijk geloof en het paganisme door elkaar. Aardige mensen, ze weten waarschijnlijk veel over natuurlijke medicijnen, maar…..de voorganger kon niet eens lezen en hij had niet eens een bijbel. Hij vroeg of wij een bijbel voor hem hadden, dan kon zijn zoon het hem voorlezen. Vreemde vraag voor een pasteur….
Rosa was erg blij ons te zien, we hebben met haar gebeden en beloofd dezelfde middag met haar man en kinderen terug te komen, om even samen te zijn.
We zijn terug geweest met Rosa’s man en de vier kinderen en wat kadootjes, koekjes en een bijbel voor de pasteur! Het was goed, we hebben zelfs een goed gesprek over de bijbel gehad met de voorganger en zijn zoons. Rosa was blij en het was goed voor de kinderen om mama even te zien.
Gisteren was de man van Rosa hier even. Het gaat goed met Rosa en de kinderen, God is goed voor hem en zijn gezin. “Ik ben pasteur Johan en Mme Marijke heel erg dankbaar, merci, merci!”. ”Dank God daar maar voor, Hij zorgt voor ons, als we Hem dat vragen!” Gemengde gevoelens hebben we wel, over dat Rosa daar nu is, bij die vreemde sekte, maar waar kan ze anders heen? Het is hier zo anders, de mogelijkheden zijn er niet of nauwelijks voor iemand die waarschijnlijk een postnatale depressie heeft. Hopelijk gaat het nu wat beter. Haar man vertelde ons dat ze misschien zondag weer naar huis kan ……en dan? God, help dit gezin! Moeilijk om los te laten…..

En vanochtend. We waren uitgenodigd door Moise, onze blinde ouderling. Een poos geleden heeft hij ons al eens gevraagd om eens te komen op een vergadering van zijn ‘association pour les handicapés’. In het dorp Djakotomey is deze association een jaar geleden opgezet.

Opgezet door lichamelijk gehandicapte mensen en hun ouders. Daar gingen we vanochtend dus heen en wij dachten dat we alleen met een paar mensen zouden gaan kennismaken en om te horen wat voor plannen ze met deze association hebben en waarom ze met ons wilden spreken.
Toen we daar aankwamen zat een hele grote groep mensen op ons te wachten en we werden enthousiast door hen toegezongen met een heel vrolijk welkomslied. Jonge mensen, oude mensen, mannen, vrouwen, met - en zonder rolstoelen, een paar zonder handen of voeten (leprozen leken het wel), een paar blinden van allerlei soorten en maten. Dit hadden we niet verwacht!
Wij hebben met z’n beiden ook maar een liedje gezongen, waar de mensen heel enthousiast aan meededen. We zongen ‘If you’re happy and you know it, clap your hands’, alle vier coupletten en bewegingen erbij, prachtig! We werden door de president van de association verwelkomd en hij stelde wat van de belangrijkste mensen voor. Een jonge blinde man ging voor in gebed en hield een welkomswoord. Wij hebben ons voorgesteld en gezegd dat we hier gekomen zijn om te horen wat deze association doet en om te horen waarom wij uitgenodigd zijn. We hebben duidelijk gemaakt dat wij niet materiele ondersteuning willen gaan geven, maar misschien geestelijke ondersteuning of ideeën uitwisselen en meedenken over wat een association kan betekenen voor de doelgroep, wij zijn per slot van rekening geen bankier, maar een gewone ‘pasteur’ en een gewone ‘assistent social’.
Hier in Benin wordt niets vanuit de overheid georganiseerd of gesubsidieerd voor gehandicapte mensen. Een sociaal werker is er bij en denkt mee, maar de association moet door de doelgroep zelf opgezet worden en zelf de financiering bij elkaar zien te krijgen.
Weer dat machteloos gevoel, wat kunnen wij en wat verwachten zij van ons?
“Meedenken, voor ons bidden, aan ons denken!” dat was eigenlijk wat ze van ons verwachtten, zeiden ze. Gewoon, dat we op de uitnodiging ingegaan waren, daar waren ze al heel blij mee. Wij hebben ze duidelijk gemaakt dat als christenen is het onze plicht om naar onze naaste om te zien, voor ze te bidden, met ze mee te denken, aan ze te denken. We hebben met ze gebeden, met ze gezongen, met ze gesproken. Toen weer afscheid genomen.
En daar staan we weer, met lege handen, wat moeten we ermee?  

Deze week heb ik echt mezelf kunnen troosten met het idee dat ik de problemen hier niet op hoef te lossen, dat God het allemaal in Zijn hand heeft!

Ik voel me even niet meer machteloos, ik voel dat God er bij is. Deze hele week is Hij met ons mee geweest; naar Madjre, het huis voor de ‘Malades’, bij Rosa en de vreemde sekte de ‘Celestes’ en nu hier weer bij de vergadering van de ‘association pour les handicapés’.
Wij kunnen er zijn en naar hen luisteren en voor ze bidden, God weet wat er meer moet gebeuren.

Fijn he, dat loslaten!

Groeten, Marijke

In memoriam van EDAH Tossou.

Vandaag is het 3 juni. Een prachtige dag, gisteren heeft het gehoosd, geplensd, weer gelekt, de elektriciteit weer eens uit en weer eens geen water uit de kranen.

Maar vanochtend………….. een nieuwe dag, een mooie dag!

De lucht helderblauw, om 8 uur was de temperatuur nog maar 22 graden, de zon schijnt, het is droog, de kraan loopt weer en het is zondag!
Vanochtend zijn we naar de kerk in Djakotomey gegaan, want we wilden daar zijn omdat een broeder in deze kerk eergisteren plotseling overleden is.
Een bijzonder verhaal, deze man……

Hij heeft veel voor de gemeenten hier in de Mono-Couffo betekend, al vanaf het begin dat wij, als Gowa DVN, hier aan het ondersteunen zijn.

Een (voor de kerken hier)  man met geld, met status, een goede opleiding, een goeie baan als hoofd van een school gehad en nu met pensioen en met een hele grote familie.
Deze man, EDAH Tossou (Edah is zijn achternaam, maar die zetten ze hier voor, omdat dat de familienaam is), heeft een heel groot gezin, hij laat namelijk 5 weduwen met hun kinderen achter. Ik weet niet hoeveel kinderen, maar zeker wel veel!
Jaren heeft hij veel voor de kerk hier betekend, maar omdat hij  zo veel vrouwen had (en erbij bleef nemen) kon hij officieel geen functie als ouderling of diaken hebben. En daar was hij het zelf ook mee eens, maar ondanks dat, deed hij heel veel voor de kerk.
Gisterochtend kregen we een telefoontje van zijn ouderling, met het bericht, EDAH Tossou, plotseling overleden, werd niet lekker ....

Wij waren van plan om gistermiddag naar zijn huis te gaan, er even te zijn voor zijn familie. Maar het regende vreselijk gisteren en we hadden ook nog veel lekkage, dus gisteren kwam er niets van.

Daarom waren we vanochtend in de kerk van Djakotomey, de kerk waar een deel van Tossou’s familie lid van is.
Het was een hele mooie dienst, geleid door jonge mensen. De ouderling van de gemeente was niet aanwezig, maar het ging prima zonder hem. Mooi zingen, veel bidden, een preek die goed te begrijpen was over de tekst, Jacobus 4: 13-17,”U weet niet eens hoe uw leven er morgen uit ziet. U bent immers maar een damp, die heel even verschijnt en dan al verdwijnt. U zou moeten zeggen: Als de Heer het wil, zijn we dan in leven en zullen we dit of dat doen”.
Joe en ik mochten samen ook nog zingen, ook werd Joe gevraagd om een extra toevoeging aan de preek te doen. Dat was eigenlijk niet nodig, Marc, de jonge voorganger, had een duidelijke mooie preek gehouden. Joe heeft nog wat extra plekken in de bijbel laten zien en uitgelegd, als bevestiging van de uitleg van de tekst van de preek. Ik vond dat Joe dat goed deed; bevestigen van wat de jongen in zijn uitleg van de tekst vertelde.

Na de dienst wilden wij even bij de familie Edah langs. Toen hoorden we dat de gemeente van plan was om met z’n allen naar het huis te gaan om mee te leven.

We zijn samen met de hele gemeente, klein en oud, naar het huis gelopen, ongeveer 1 km wandelen.
Het was daar een behoorlijke drukte, binnen en buiten de huisjes (het huis van Tossou is een compound met een stel huisjes), buren, familieleden, andere dorpsgenoten, enz.
We gingen in een van de huisjes en daar op de grond op een paar matjes, zaten de vrouwen, de 5 weduwen. Heel verdrietig voor zich uit te kijken, met allemaal mensen om hen heen.
Ik heb ze een hand gegeven en hen ‘courage’ gewenst. (Er waren geen kinderen van EDAH Tossou aanwezig in het huisje, ik vraag me af, hoe de kinderen erbij betrokken worden). Toen gingen al de mensen, die met ons van de kerk gelopen waren, om hen heen staan en een van de jongeren begon te zingen en daarna te bidden, daarna gingen nog een paar anderen bidden. Na vijf minuutjes zijn we weer naar buiten gegaan en hebben we afscheid van elkaar genomen.
Bijzonder hè, samen als gemeente, even langslopen, na de kerkdienst. Er even samen zijn, even meeleven en bidden en laten zien dat we als broers en zussen met het gezin meeleven.

Voor de familie van EDAH Tossou begint de drukte nu pas, de komende weken van voorbereiding op de begrafenisceremonie. Het kan nog weken, soms nog wel maanden duren, eer hij echt begraven wordt. Het zal een heel grootse ceremonie worden, want hij was een man met status.

In memoriam van EDAH Tossou.

God, wees met zijn vrouwen en zijn vele kinderen, de komende tijd en de tijd daarna!

Marijke