Eén voet in Benin

…en dan ben je weer in Nederland en je kunt je je bijna niet meer voorstellen dat je ook met één voet in Benin staat, maar toch……..

Dit stukje heb ik laatst op Facebook gezet, even vertellen dat we weer even in Nederland zijn

‘We zijn weer even in Nederland….

Jullie hebben het misschien al gemerkt, “Hè, ze zijn al weer in Nederland!”

Ja, we zijn er even weer, weer in ons huisje aan de Knijpslaan in Kolham, weer even de familie zien, de vrienden…. Een paar weken in Nederland, dan nog twee maanden in Benin tot eind november, en dan zit het er weer op, onze tijd in Benin.
Twee jaar zijn we er dan geweest, van November 2011 tot November 2013, om de kerken daar, de ERCB, te ondersteunen; en het was goed, we hebben daar veel gedaan, ontzettend veel geleerd, ‘ups and downs’ gehad, een hele bijzondere ervaring rijker. Een tijd om nooit meer te vergeten!
Na veertien jaar van intensieve ondersteuning van de ERCB door uitgezondenen vanuit Nederland, hadden wij de taak om ‘er te zijn om overbodig te worden,’ de kerken daar te ondersteunen, coachen en sterker te maken, met het idee om ter zijner tijd los te laten naar zelfstandigheid. Uiteindelijke zelfstandigheid, dat is altijd het doel van hulpverlening aan kerken. En dat is vaak moeilijk, wederzijds. De hulp vragende kerken vinden het vaak moeilijk om echt zelfstandig te worden, echt eigen verantwoordelijkheid te gaan nemen, maar de hulpverlenende kerken vinden ook het vaak moeilijk om los te laten en de kerken die ze lang hebben ondersteund, vrij te laten om ‘met vallen en opstaan’ zelfstandig te laten zijn, de verantwoordelijkheid over te geven (…het is een beetje zoals opvoeden van kinderen, ouders hebben het er vaak moeilijk mee om los te laten, maar de kinderen willen ook vaak nog een beetje verzorgd blijven worden door de ouders).
Onze uitzending kon twee jaar worden, maar het werd verwacht dat het waarschijnlijk langer zou worden, 4 jaar of zelfs misschien 6 jaar.  We zaten daar tot voor kort als twee uitgezonden stellen. Het ene stel, onze collega’s, Richard en Wianne Havinga met drie kindertjes, dat al een paar jaar eerder samenwerkte met onze voorgangers, woonden en werkten in de grote havenstad, Cotonou. Wij kwamen te wonen en te werken, ongeveer twee en half uur rijden bij hen vandaan, in Dogbo, een groot dorp, meer naar het noorden en westen, dichtbij de grens van Togo. Deze collega’s zijn in Juni weer voorgoed teruggegaan naar Nederland. Er was inmiddels al door DVN-Gouda/Waddinxveen, besloten dat er geen tweede stel meer zou komen, maar te denken en te werken aan langzamerhand af bouwen.
Net voor het afscheid van onze collega’s, kwam de kerk in Benin met het voorstel dat het nu misschien wel de tijd was om zelfstandig te gaan worden. Hun idee was om van afstand ondersteund te blijven worden en dat ze dan een paar keer per jaar ondersteuning vanuit Nederland wilden hebben voor bepaalde cursussen en vergaderingen.
Ze begrijpen dat voor één stel uitgezondenen, zonder collega’s, het behoorlijk moeilijk zou kunnen zijn om hier te werken en ze dachten dat dit nu misschien de tijd zou zijn, om aan die zelfstandigheid te gaan beginnen….
Voor ons, DVN-GoWa was het  een verrassing dat de ERCB zelf nu al zo ver zou zijn en deze beslissing hadden genomen, maar ook dat we alleen maar blij kunnen zijn met een stap en beslissing zoals deze. Wij zien ook wel bepaalde ‘beren op de weg’, maar men leert van ‘vallen en opstaan’ en het zelf moeten vinden van oplossingen en we (DVN- GoWa) zijn er dan nog om hulp te bieden als het nodig is. De ERCB is niet de kerk van de Nederlanders, maar de kerk van de Beninesen en het is ook de kerk van de Here Jezus Christus; Hij is er ook nog en Hij laat nooit los wat Zij hand begon!
Dus vanaf eind november wonen we weer in Kolham. Dan gaan we weer op zoek naar een plek om te werken hier in Nederland. We weten niet hoe dat zal gaan en wat dat gaat worden, maar we vertrouwen er op dat God ons hier ook weer leidt, Hij is met ons meegegaan naar Benin, we hebben dat altijd echt ervaren en zeker geweten, en we vertrouwen erop dat Hij hier ook wel weer ons leidt en voor ons zorgt.
We zijn hier nu dus voor een dikke maand. Er zal vergaderd worden, even weer familie en vrienden zien, wat voorbereidingen voor onze terugkeer in November. 
Dus we zijn weer even in Nederland nu weten jullie dus waarom………Joe en  Marijke’

….….ja, en daar zijn we dan. Het is prachtig om onze kinderen en kleinkinderen weer te kunnen knuffelen, gezellig familie en vrienden zien. Het is heerlijk om in ons huisje te zijn, gewoon weer even normaal boodschappen doen. Mijn moeder zien en haar 88ste verjaardag op 3 september meemaken!

 

Maar een deel van ons is toch nog in Benin, één voet nog in Benin……we voelen wel, dat we daar straks heel wat achter laten. We weten dat er mensen zijn die nu al weer uitkijken naar onze komst straks aan het einde van de maand. Zelfs al is het dan maar voor twee maanden, onze laatste twee maanden. Mariette, onze bewakers, Grégoire, hun gezinnen, de broers en zussen van de ERCB, de bewoners in het opvanghuis in Madjrè……mensen waar we van houden, maar die ook van ons houden! Dat hebben we de laatste week in Benin ook weer mogen ervaren……
We zijn op een rare manier weggegaan uit Benin. Ik een paar dagen eerder dan gepland. Joe met de geplande vlucht, zonder mij.

Mijn broer Jurrien, was voor 4 weken bij ons, voor de derde keer al weer sinds we in Benin wonen. Hij heeft inmiddels heel wat vrienden daar, en iedereen kent hem zowat, in Dogbo en omgeving.

Het kerkje in Vovokame, waar hij met een stel vrienden in Nederland geld voor heeft ingezameld (zie de blog over Vovokame), staat er, en is op feestelijke wijze geopend op de eerste zondag dat hij er was.

 

Op de weg naar het dorp staat een mooi verwelkom bord voor de kerken van Vovokame, ook gemaakt en aangeboden door zijn vrienden uit Nederland.

 

 

Het kerkje in Noumonvihoue heeft nu ook lemen muren, ook betaald door deze groep vrienden. Broers en zussen in Nederland en Benin, op een prachtige manier verbonden, door mede-christenen-contact. Gewoon een éénmalige spontane actie, prachtig! En met dat geld zijn deze Beninese broers en zussen zelf aan de slag gegaan, samen iets opgebouwd om trots en dankbaar om te zijn!

In de weken dat mijn broer in Benin was, gebeurde er nog iets heel bijzonders. Rosa en Grégoire (onze vriend en taxichauffeur), kregen een dochtertje, die ze de Jurrien noemden om te laten zien hoeveel ze hem waarderen.

Maar aan die bijzondere weken kwam een heel abrupt einde. Een week voordat we samen naar Nederland zouden gaan, kreeg mijn broer een hartinfarct, zomaar, ineens, zoals dat gaat met een infarct. Wat een schrik, wat voel je je dan afhankelijk en ver weg! De dagen daarop zijn een soort ‘blur’ voor mij. Er moesten snelle beslissingen genomen worden, we moesten met onze auto van het ene ziekenhuis naar het andere. Van Lokossa naar het academisch ziekenhuis in Cotonou, voor medicijnen van de ene apotheker naar de andere. Omstandigheden in ziekenhuizen zijn niet te vergelijken met ons rijke Nederland. Dingen, die wij als ‘niet door de beugel kunnen’, onhygiënisch en raar ervaren en dan te merken, dat die ‘derdewereldachtige’ behandelingen hier, voor de doorsnee Beninees niet eens te betalen zijn! Schrijnend, beschamend, en beseffend dat we, wat wij allemaal in het rijke westen hebben, niet zomaar behoren te verwachten en de gewoonste zaak van de wereld vinden. Wat hebben wij het goed, wat zijn we toch rijk en verwend en als we meer moeten betalen voor de gezondheidszorg, mogen we echt wel even tweemaal nadenken hoe goed we het eigenlijk al hebben! Wat een verschil in werelden!

Toch waren we erg dankbaar dat Jurrien een goede reis/ziektekosten verzekering had. Na vijf dagen behandeling in Benin, werd hij met een Air ambulance naar Nederland gevlogen, op zijn verjaardag! In een luxe Learjet, met twee piloten, een dokter en een verpleegkundige en ik mocht ook mee. We vlogen van Cotonou, via een kerosinestop in Algerije, naar vliegveld Eelde, tien minuten van Jurrien’s huis, naar het Martiniziekenhuis in Groningen. Een hele belevenis, een luxe belevenis en tegelijk een groot voorrecht en zegen. Het gaat nu redelijk goed met Jurrien, na een paar dagen mocht hij weer naar huis, eerst even niet werken voor een poosje.

We zijn weer een ervaring rijker ’Wat doe je als je een hartinfarct in Dogbo, Benin krijgt?’ Geen aanrader, liever niet meemaken! Maar we hebben Gods nabijheid zeker wel gevoeld. En we voelden ons gezegend met de mensen daar om ons heen, met hoe iedereen met ons meeleefde, meebad, ons belden. Mensen, die erg met ons meeleefden, maar die ook zagen hoe wij als rijke Nederlanders alles konden doen om zorg en medicijnen te krijgen……zo dubbel….

We hebben de laatste weken in Benin ook wat verdrietige dingen meegemaakt. De week na ons bezoek naar Madjrè op ‘Jour d’ Independence’, toen we die lieve Pierre daar zo ziek zagen (zie mijn blog), en we daar weer voor een bezoek waren, was Pierre al overleden en begraven….we hadden daar graag bij willen zijn. Op die zaterdag was hij overleden, de volgende dag was hij al begraven, zonder familie, ergens op een plekje bij de Tuin van Toyo. Hij is thuis… We waren die week ook weer druk bezig met de rechtszaak tegen onze belager, Calixte, alias Ben Ali. Dus dat werden weer afspraken en uitstapjes met onze ‘grote vriend’ de commissaire David en zijn ‘handlangers’.

Een andere zorg kwam er bij, Romain, die wij begeleiden als a.s. dominee en die zo ontzettend getalenteerd en goed werk kan doen in de ERCB en die we inmiddels als goede vriend zien, gaat door een lastige periode. Hoe zal het gaan, als wij er straks niet meer zijn, na november? Kan Romain straks zijn werk wel doen, als kerkleider? Kan Pasteur Théophile het allemaal straks wel aan? En de kerkleiders? Hoe zal het met de school voor theologische basistraining gaan in Kpodaha? Hoe zal het met Mariette en haar gezin, met Grégoire, Joseph, Gomaise, François en al de anderen gaan? Hoe zullen Vovokame, Noumonvihoue en al die andere kwetsbare gemeenten zich ontwikkelen?

Kunnen de kerken daar zelfstandig doorgaan, zonder permanente begeleiding? En op welke manier gaat de begeleiding vanuit Nederland er voortaan uitzien?

…en dan ben ik weer even in Nederland en ik kan me mij bijna niet meer voorstellen dat ik ook met één voet in Benin sta, of toch wel? Een deel van me is toch nog wel in Benin……..en jullie zien het, ik maak me zorgen, kan ik wel loslaten?

De uitzenders, DVN-GoWa, gaan door met begeleiding op afstand, ze zoeken nog uit op wat voor manier. Zij vergaderen en bedenken nieuwe wegen, een nieuwe manier van begeleiding, het nieuwe beleid, met wijsheid, met zorg en biddend en dan zal God ze wel laten zien hoe het daar verder moet gaan, toch?

Zouden jullie ook mee willen blijven bidden voor  de ERCB en al onze broers en zussen daar en voor wijsheid voor DVN-GoWa?