Opbouwen... afbouwen...

en daar zijn we mee bezig, afbouwen……. wel lastig, als je opbouwwerker bent.
Sinds eind september zijn we weer hier, in Dogbo, met de opdracht om ons werk af te bouwen.
De eerste twee weken hadden we onze dochter Hannah op bezoek. Dat was een goede manier om even weer enthousiast te beginnen aan de twee laatste maanden van afbouw. Even alles bekijken door de ogen van een nieuweling in Benin en vooral zo’n enthousiaste nieuweling! We hebben veel dorpen en mensen met haar bezocht. De eerste zondag was er een grootse huwelijksdienst. Guillaume, de oudste van Tokpohoué, trouwde met Brigith, een van de apprentis (leerlingen) van het naaiatelier van Solomon uit Devé, die net klaar is met haar naaister opleiding. De trouwdienst, heel anders dan in Nederland, een uur te laat begonnen, en heel lang! Het bruidspaar heeft de hele dienst niet naar elkaar gekeken of niet gelachen. Alleen toen Pasteur Théophile, de voorganger, aan het einde van de dienst zei dat ze elkaar een kus mochten geven, nam Brigith het heft in handen, letterlijk en figuurlijk gesproken nam ze het hoofd van Guillaume in haar handen en gaf hem een dikke kus op zijn wang. Toen kon er even een lach af, maar vanuit westerse ogen gezien, totaal geen romantische trouwdienst!

 

De volgende dag zijn we naar Agame geweest. We hadden in Nederland een mooie ouderwetse  Singer handnaaimachine gekocht in de Kringloop in Hoogezand en die in de koffer meegenomen. Een paar maanden geleden is huisje huisje met naaiateliertje van een vrouw uit Agame in vlammen opgegaan. Een vonkje van een buitenvuurtje van iemand die aan het koken was, kwam in het rieten dak van haar huisje terecht en, zoals dat hier wel vaker gebeurt, binnen een paar minuten was alles afgebrand. Alles, God zij dank de vrouw en haar twee kindertjes niet, maar alles van haar al schamele bezit, was ze kwijt. Niet alleen het huisje, maar ook haar enige naaimachine, met alles erbij en de stoffen die haar klanten gebracht hadden om er iets van te naaien ook. Dus niet alleen haar eigen bezit en levensonderhoud, maar ook nog stoffen van haar klanten. En nu brachten we die naaimachine, als verrassing. Een echte Singer, wel tweedehands en jaren oud, maar hij lijkt net als nieuw, goed (en gratis) nagekeken door Zijlstra Naaimachines in Groningen, naast IKEA. Het was erg mooi om te zien hoe dankbaar ze daarmee was!
We zijn met Hannah naar bijna alle dorpjes geweest waar er een kerkje is van de ERCB. En we hebben veel mensen bezocht en gesproken. We zijn met Hannah naar Bohicon geweest, waar de ruïnes zijn van de grote koningen van Abomey, de gruwelijke verhalen van toen, de ondergrondse ‘dorpjes’ spelonken/kamers voor bescherming tegen vijanden, die ’per ongeluk’ gevonden zijn, doordat een bulldozer in een groot gat in de grond zakte. We zagen overal voorbeelden van de voorouderverering, dat nog steeds gaande is met allerlei offerfeesten.

Hannah heeft veel vrienden gemaakt, verscheidene huwelijksaanzoeken gehad, een haan gekregen van Joseph en die zelf geslacht met een botte mes van Mariëtte. Ze heeft met Mariëtte een echte Beninese maaltijd gekookt en het samen met haar gezin gegeten, ze is naar allerlei markten geweest.

De laatste dag zijn we met Grégoire als chauffeur, via Ouidah en de Route des Pèches (de route van de vissers) naar Cotonou gereden. Wat mij heel erg aansprak bij het strand van Ouidah, was het monument van de missionarissen die het evangelie naar Benin gebracht hebben. De vorm van Benin, uitgehakt in een stenen muur en daarachter het kruis. “Daar hebben wij een heel klein beetje aan mee mogen helpen, opbouwen,…. met al de gebreken die bij zulke ondersteuning komt, maar toch……We hebben een klein beetje mogen bijdragen en dat voor mij voelt echt als een zegen!”
Dat beeld ontroerde mij.

Hannah is weer weg, ze heeft heel erg genoten, wij ook!

Nu zijn we aan het afbouwen, goed afronden, ja, wat is afbouwen eigenlijk?
De auto is inmiddels verkocht (we mogen die blijven gebruiken tot we echt weg gaan), we hebben met de verhuizer afgesproken hoe alles zal gaan. De spullen die hier nog achterblijven worden verdeeld over de mensen die voor ons werken. We hebben allerlei gesprekken en vergaderingen met de mensen waarmee we werken, Théophile, Romain, de kerkenraad. De meeste geldzaken van de kerk zijn overgedragen aan Rudolf de Vries, die hiervoor speciaal een paar keer naar Benin komt om mensen hier over te leren. Privézaken met vrienden en mensen om ons heen willen we goed afronden. Bijvoorbeeld, van het geld dat we van Brussels Airlines gekregen hebben, omdat we een dag vertraging hadden, hebben we inmiddels een huisje voor Mariëtte en haar gezin kunnen laten bouwen. Zij kan nu ook als wij weer weg zijn met haar vijf kinderen samen wonen in een eigen huis!  We hebben 14 prachtige, kleurige kinderbijbels gekocht, voor elke gemeente één voor de zondagschool. Gisteren hebben we nog met een groep vrouwen van de kerk van Dogbo gesproken. Ze willen een groep van christelijke vrouwen beginnen; samen een werkgroep om geld te verdienen, met het bewerken van cassave/maniok en het verkopen ervan. Het geld kan voor de diakenen zijn of voor de armen en zieken in de kerk, of de armen om hen heen. Ze hadden wat geld nodig om een start te maken, “Kunnen jullie ons daarbij helpen?” De eeuwige vraag….We hebben lang met ze gesproken. Het idee is dat ze als christelijke vrouwen er samen voor elkaar willen zijn, samen praten over de dingen, samen bidden, samen Bijbelstudie doen en tegelijk samen iets beginnen om er te zijn voor de armen. Ze hebben wat nodig voor wat spullen om dat werk te doen. Dat is toch iets wat we vanaf het begin hen hadden voorgesteld? Samen als christelijke vrouwen sterk zijn en er voor elkaar en anderen zijn? We gaan er deze week over nadenken en het moet goed geregeld en op papier komen. Wel hebben we ze voorgesteld om ook dan iets voor ons te doen. Wij gaan straks weg, zoals ze weten gaan wij elke week naar de ‘malades’ in Madjrè. Mariëtte en Joseph willen door blijven gaan om het opvanghuis in Madjrè te blijven bezoeken, maar ze hebben hulp nodig. We hebben weer eens uitgelegd over de ‘naaste’ die zelf niets terug kan doen, waar je alleen aan kunt geven, geen geld, maar naastenliefde, christelijke liefde. ‘En wat je ooit gedaan hebt aan de minste van je broeders, zegt Jezus, dat heb jij aan mij gedaan!’. Zouden zij dit op zich kunnen nemen, als vrouwengroep?
Ze hebben afgesproken dat ze allemaal op donderdag met ons mee gaan. Zien hoe het is daar, hoe je ‘er kunt zijn’ voor de ander, zonder geld.
Afbouwen kan dus ook een beetje ‘opbouwen’ zijn. Elkaar opbouwen en naaste te zijn voor de wereld om hen heen. Je taak goed achter laten, niet afhankelijkheid creëren, maar samen nadenken, werken en bouwen aan een sterke kerk, dus ook door deze christelijke vrouwen.
Wij zijn bezig ons werk hier af te ronden, de broers en zussen hier en de broers en zussen die ze op afstand blijven ondersteunen, mogen samen opbouwend bezig zijn en blijven…totdat Jezus terugkomt!