Groningen en Dogbo

Gisteren hebben we twee kerkdiensten meegemaakt, één in Dogbo en één in Groningen-Zuid. Wat een wonder, dat dat kan!

Zondag is hier een heel andere dag voor ons dan de zondagen die we kennen van ons leven in Nederland, Canada of Australië.

We beginnen hetzelfde; rustig aan, een douche (nou ja, dat was voor mij altijd de ochtend voor een heerlijk bad!), een CD aan met mooie muziek, kopje thee met zelfgemaakte rozijnenbrood. Soms was het rennen, als het huis vol was met kinderen en hun vrienden en later hun gezinnen. Dat hebben we hier dus niet, gewoon, met z’n tweetjes, rustig aan.

En dan samen naar de kerk.

Officieel begint de kerk hier om 9 uur, maar wij gingen om twintig over negen, we moesten zeker op tijd zijn, want Joe preekte. Niemand was nog aanwezig, als eerste kwam de ouderling van de gemeente er aan sjokken, opende rustig de deur en begon de kerk aan te vegen. Nou ja, zoals dus jullie begrijpen, de kerk begon pas om 10 uur. En toen waren alle mensen er nog niet. Het werd wel een goede dienst, een goede preek (kan ook niet anders), veel gezongen en gedanst. Veel herhaling met bidden, steeds dezelfde liederen, er wordt veel gelopen en om de haverklap loopt er iemand naar buiten om te plassen in de bosjes of zelfs op het pleintje om de kerk, volwassenen en kinderen, zelfs tijdens de gebeden en de preek. Maar ook steeds weer mooi om te zien dat de kinderen, zowel als de volwassenen, zangleiders zijn en voor gaan in gebed en dans. Om 12.30 uur konden we weer naar huis (de kinderen bleven voor de zondagschool).

Voor de mensen hier is de rest van de zondag gewoon weer een werkdag, nee, geen school of kantoor, maar de winkels zijn gewoon weer open de mensen zetten hun marktkraampjes weer op er is markt en overal weer druk. Kan ook niet anders, er moet gewerkt worden, gewerkt op het land, de tuintjes, er moet weer verkocht worden en verkocht, elke dag gaat dat maar door…

Wij hebben eerst een kopje koffie gedronken, een soepje gemaakt en gegeten, wat gelezen en toen kwam de gedachte op “zullen we eens proberen om te zien of we een Nederlandse kerkdienst kunnen beluisteren?” Een kerkdienst zien wil hiervandaan niet, het internet is te langzaam daarvoor.

Er was heel veel keuze, we hebben gekozen voor Groningen-Zuid, de kerk van mijn moeder. (we hoorden later, dat onze dochter, Maria en haar man er ook waren). Wat anders gaat het daar, merkten we weer. Het orgel, het zingen van de Geneefse psalmen. In Nederland heb ik vaak zin om iets anders te zingen dan de psalmen en andere muziekinstrumenten, maar nu klonk het wel goed en ook ontroerend. De preek, zonder ‘amen’ en ‘praise the Lord’ er tussen door van de gemeente, maar toch mooi en goed en het voelde even weer als ‘thuis’. Heel anders, maar de één niet minder dan de ander. Een andere cultuur, met andere gewoonten, beiden zeker tot eer van God. Een kerkdienst hier blijft hier toch wat onwennig, een Nederlandse dienst voelt toch nog steeds een beetje als thuiskomen, vertrouwd.

Ik heb trouwens de ‘stoute schoenen aangedaan’. Hier in de kerken wordt het meeste kerkenwerk gedaan door de mannen. De leiders, ook meestal de enigen die (een beetje) Frans spreken. In een paar gemeenten zijn er wel vrouwelijke diakenen en er zijn zeker genoeg vrouwen met potentie, hier in de gemeenten, maar ze blijven meestal steeds op de achtergrond.

Jaren geleden heeft een van mijn voorgangsters een soort ‘train the trainers’ vrouwenclub georganiseerd, voor één of twee vrouwen van elk van de gemeenten hier in de Mono-Couffo. Het idee was dat ze zelf t.z.t. in hun eigen gemeente een vrouwengroep op zouden gaan zetten. Dus in elke gemeente een groep vrouwen, die samen bidden, samen de bijbel studeren, samen over allerlei onderwerpen praten enzovoorts. Maar het bleef maar datzelfde ‘elite’ groepje, die bij elkaar bleven komen, en die steeds toch georganiseerd bleef worden door de Mme. Pasteur Missionaire. Het werd zelfs zo, dat het leek alsof de vrouwen alleen bleven komen voor de royale (!) reisvergoeding die ze steeds kregen. Drie jaar geleden is deze vrouwengroep gestopt en intussen is er nergens een vrouwengroep opgestart. Jammer, het idee van ‘train the trainer’ was niet zo gegaan als gehoopt.                Al vanaf het begin dat ik hier was, hoorde ik zo nu en dan dat er van mij verwacht werd om die vrouwengroep weer op te starten. Ik had inmiddels gehoord en gelezen wat het idee was in het begin met die georganiseerde vrouwengroep en wat ervan gekomen was en waarom het gestopt was en ik had geen zin dit weer op die manier te doen. Wij zijn hier niet om het allemaal te doen voor de kerk, maar om te begeleiden, te ondersteunen en te stimuleren om zelf een levende kerk van Jezus Christus te zijn.

Ik heb twee weken geleden op de kerkenraadsvergadering een idee uitgelegd. Ik had een mooie geplastificeerde poster gemaakt voor elke gemeente één, met de oproep, dat de vrouwen een heel verantwoordelijke taak in de kerk hebben, dat ze een zegen zijn voor de gemeente en een voorbeeld zijn voor hun kinderen, voor de gemeente en voor hun omgeving (hun dorp). Ik spoorde ze aan om samen een groep te gaan vormen, alle vrouwen, jong en oud, met of zonder kinderen. In elke gemeente een groep vrouwen. Ze moeten zelf het initiatief nemen en als ze vragen hebben, kunnen ze mij of Joe vragen om eens te komen praten. We willen ook best wel eens een onderwerp met ze onderzoeken en bespreken.

De ouderlingen moesten dit voorstel in hun eigen gemeente  voorleggen aan de vrouwen en hun aansporen dit daadwerkelijk te gaan doen. Ik hoopte en bad dat het iets zou gaan worden, maar ik twijfelde wel een beetje…..

Maar……. gisteren in Dogbo, na kerktijd, vroeg de ouderling of wij (Joe en ik) met de vrouwen wilden spreken. Het leek hun een goed idee om een vrouwengroep te beginnen, maar ze wilden nog even wat uitleg wat er van hen verwacht werd. Mooi he!

We hebben nog eens uitgelegd dat zij, als vrouwen, een zegen zijn voor de kerk en dat het zo mooi zou zijn als ze samen tijd namen om met elkaar te bidden, te praten, te leren, maar ook samen te lachen en te huilen en te praten over hun eigen belevenissen en ervaringen. Het is hun eigen verantwoordelijkheid om dit te organiseren, zij zijn volwassen christelijke vrouwen, de ruggengraat en voorbeeld voor de gemeente. Ik wil er wel eens bij zijn, maar het is hun kerk, de gemeente van kinderen van God.

Ze leken enthousiast en ik merkte dat een paar hier ook behoefte aan hadden en ze bedankten mij, dat ik hen hiervoor aanmoedigde. Volgende week zondag gaan we naar één van de andere kerkjes. Dan zullen we ook vragen of we nog even met de vrouwen kunnen spreken over de vrouwengroep. Aanmoedigen, een voorbeeld geven, misschien nog wat begeleiden, maar zelf hun verantwoordelijkheid nemen, zo moet het gaan!

En onze manier van helpen wordt begrepen! Vorige week spraken we met een jongen uit een van de gemeenten, die zijn in zijn laatste jaar zit voor zijn studie biologie. Hij had geen geld om zijn laatste studiejaar af te maken. Hij vroeg of wij hem konden helpen met geld, een lening of zo. Wij krijgen echt dagelijks (soms meerdere keren per dag) vragen voor geld en leningen, we kunnen daar vaak niet aan voldoen, alleen als het écht, écht nodig is  en dan nog……. Het is vaak zo moeilijk om ‘nee’ te zeggen, de vragen zijn zo reëel en zo hartverscheurend soms. We praten er altijd samen over en maken dan samen een beslissing. Dat deden we dus nu weer, over deze vraag. Ja, iedereen wil graag studeren en de meesten hebben daar geen geld voor, er zijn wel wat nodiger vragen. Deze jongen kennen we, hij is een serieuze jongen, maar geld geven of lenen doen we hiervoor echt niet! Maar Joe had een idee. Er is taak die echt nog eens gedaan moet worden en dat alleen maar gedaan kan worden door iemand die een beetje geleerd heeft. Er zijn namelijk totaal geen statistieken van de kerken hier in de Mono-Couffo. Hoeveel belijdende leden, doopleden, mensen die geregeld komen, hoeveel catechisanten, wie is de diaken in elke gemeente, wie is de ouderling in elke gemeente, wie geeft de catechisatie, wie leidt de vrouwengroep (J)?

Joe en ik hebben een paar dagen geleden weer met deze jongen gesproken, gezegd dat we geen geld kunnen geven of lenen, maar dat hij het wel kan verdienen. We hebben hem uitgelegd wat ons idee is en hem een geplastificeerd pasje, met een stempel van de ECRB en Joe’s handtekening gegeven en een map met statistiekformulieren. De jongen vond het een heel goed idee, hij was er heel blij mee en toen zei hij iets heel belangrijks, iets wat ik al jaren geleden als maatschappelijk werker een van de belangrijkste manier van werken vind. Hij zei: ‘Je geeft geen vis, maar je leert de persoon die een vis nodig heeft zelf te vissen. Je geeft geen vis, maar je geeft een hengel!’. Hij begreep het, hij heeft het door!!

De eerste keer dat ik dit hoor van iemand hier. Hij heeft het door, dat het zo belangrijk is om het niet voor de ander te doen, maar dat je je eigen verantwoordelijkheid moeten nemen (zo ver je kunt). Daar wordt je zelf ook rijker van en het geeft je een gevoel van eigenwaarde!

En dat bedoel ik nou, de vrouwen van de kerken hier, kunnen het zelf wel en ze moeten de kans hebben om trots op zichzelf te zijn en niet altijd afhankelijk van de ander.

Maar die wijze woorden over die vis en de hengel zijn natuurlijk niet alleen belangrijk hier in Benin, ook in Nederland, geldt hetzelfde.

Onze eigen verantwoordelijkheid nemen, met de gaven die we van de Here gekregen hebben, en met hulp van Hem natuurlijk! Daar kunnen we niet zonder, niet in Dogbo en niet in Groningen!

Liefs, Marijke